Ports


Introductie

Zo als de meesten onder u wel zullen weten, is Linux niet meer dan een kernel. En heeft Linux een hele tijd alleen gewerkt op Intel x86 compatible machines vanaf de 386 (er wordt geprobeerd om Linux te porten naar de 286 en oudere machines. Zie het ELKS project voor nadere informatie).

Tegenwoordig is dit absoluut niet meer waar. De Linux kernel is geport naar een lange, nog altijd groeiende, lijst hardwarearchitecturen. Debian volgt deze ontwikkelingen op de voet en we hebben onze distributie ook naar deze platformen geport. Over het algemeen is dit een proces met een taai begin (waarin we libc en de dynamische linker overzetten), en dan een lang en routineus karwei waarin we proberen al onze pakketten te compilen voor de nieuwe architectuur.

Debian is een besturingssysteem, geen kernel (het is eigenlijk veel meer dan een besturingssysteem aangezien er duizenden applicatieprogramma's bij zitten). Als bewijs hiervoor hebben we onze eerste drie niet-Linux ports opgenomen aan het einde van deze pagina.

Waarschuwing — deze pagina is werk in uitvoering. Niet alle ports hebben al hun eigen pagina, en de meeste hebben hun eigen externe site. We proberen de informatie over alle ports te verzamelen, om deze mee te mirroren met de Debian website.

Uitgebrachte ports

De volgende ports zijn onderdeel van tenminste één stabiele Debian versie.

Intel x86 / IA-32 (i386)

De primaire architectuur, en strict genomen geen port. Linux is oorspronkelijk ontwikkeld voor de Intel 386 processor, vandaar de afgekorte naam. Debian ondersteund alle IA-32 processoren, zowel die gefabriceerd door Intel (inclusief de volledige Pentium serie en recente Core Duo systemen in 32-bit modus), AMD (K6, de volledige Athlon serie, de Athlon64 serie in 32-bit modus), Cyrix en andere fabrikanten.
Als Debian's website zich aanpast van de traditionele op i386 gefocused visie op Linux naar een beter gebalanceerde, zal i386 specifieke informatie hierheen worden verplaatst.

Motorola 68k (m68k)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 2.0. De port heeft niet kunnen voldoen aan de release-eisen die zijn gesteld voor Debian 4.0 en is daarom niet opgenomen in Etch en latere releases. De Debian m68k port werkt op een grote verschijdenheid aan computers gebaseerd op de Motorola 68k serie processoren — met name de Sun3 workstations, de Apple Macintosh pc's, en de Atari en Amiga pc's.

Sun SPARC (sparc)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 2.1. Deze port werkt op de Sun SPARCstation workstations, en sommige opvolgers hiervan uit de sun4 architecturen.

Alpha (alpha)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 2.1. Een van de oudere ports, en erg stabiel.

Motorola/IBM PowerPC (powerpc)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 2.2. Deze port draait op veel Apple Macintosh PowerMac modellen, en op CHRP en op PReP open architectuur machines.

ARM (arm en armel)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 2.2. Deze port draait op een scala aan embedded apparatuur, waaronder de NSLU2. Armel is de meer efficiënte opvolger voor de arm port en is compatibel met de ARM EABI.

MIPS CPUs (mips and mipsel)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 3.0. Debian is geport naar de MIPS architectuur die wordt gebruikt in SGI machines (debian-mips — big-endian) en Digital DECstations (debian-mipsel — little-endian).

HP PA-RISC (hppa)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 3.0. Dit is een port naar Hewlett-Packard's PA-RISC architectuur, en is in ver gevorderd stadium.

IA-64 (ia64)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 3.0. Dit is een port naar Intels eerste 64-bit architectuur. Merk op: deze moet niet verward worden met de laatste Intel 64-bit extensies voor Pentium 4 en Celeron processoren, genaamd EM64T; voor deze, zie de AMD64-port.

S/390 (s390)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 3.0. Dit is een port naar IBM S/390 servers.

AMD64 (amd64)

Voor het eerst officieel uitgebracht met Debian 4.0. Port naar de nieuwe 64bit AMD64 processoren. Het doel is om zowel 32- als 64-bit gebruikersapplicaties te ondersteunen. Deze port ondersteunt de 64-bit Opteron, Athlon en Sempron processoren van AMD en de processoren met EM64T-ondersteuning van Intel, waaronder de Pentium D en diverse Xeon en Core2 series.

Ports die nog niet zijn uitgebracht

De volgende ports zijn nog nooit deel geweest van een stabiele Debian versie, maar zullen dat uiteindelijk wel worden:

ppc64

Port naar de 64bit PPC64 architectuur met een volledige 64-bit gebruikersomgeving.

SuperH (sh)

Een redelijk nieuwe port naar Hitachi SuperH processoren.

armeb

Port naar de big-endian ARM-machines, vooral naar Linksys NSLU2.

m32

Port naar de 32-bit RISC microprocessor van Renesas Technology.

AVR32

Port naar het 32-bit RISC platform van Atmel, AVR32.

Niet-Linux ports

Debian GNU/Hurd (hurd-i386)

GNU Hurd is een totaal nieuw besturingssysteem dat wordt samengesteld door de GNU groep. Eigenlijk is GNU Hurd het laatste onderdeel dat het mogelijk maakt om een compleet GNU besturingssyteem te bouwen — zoals Debian GNU/Hurd zal worden (mogelijk zelfs het eerste). Het huidige project is gestart op de i386 architectuur, maar verwacht dat andere spoedig zullen volgen.

Debian GNU/NetBSD (netbsd-i386 and netbsd-alpha)

Dit is een port van het Debian besturingssysteem, compleet met apt, dpkg an GNU utillities naar de NetBSD kernel. Het bevindt zich momenteel nog een een erg vroeg stadium, maar aangezien de kernel NetBSD geschikt is voor productietoepassingen, zal de bruikbaarheid van Debian GNU/NetBSD snel toenemen. Momenteel is Debian GNU/NetBSD voor Intel x86 het verst gevorderd, maar men is ook al bezig met ondersteuning voor Alpha gebaseerde computers.

Debian GNU/kFreeBSD (kfreebsd-gnu)

Dit is een port van het Debian GNU-syteem naar de FreeBSD-kernel. Het is nog altijd een beginnende port, alhoewel er enkele ontwikkelaars zijn die het als een productie-omgeving gebruiken voor hun dagelijks werk.

Diverse port-achtige projecten

Hoewel deze projecten eigenlijk geen ports zijn, leek het een goed idee om zie hier erbij te zetten.

Debian Beowulf

Beowulf is een vervanging voor sommige van de grotere megacomputers die worden gebruikt door wetenschappers en wiskundigen. Het is het doel van dit project om Beowulf clusters te draaien op Debian machines en om de mensen te op een bazaar-achtige manier te verbinden.

ARM EABI Port

EABI is de nieuwe Embedded ABI van ARM Ltd.. Eigenlijk is EABI een familie van ABIs en een van de subABIs is GNU EABI voor Linux.


Disclaimer:Veel van bovenstaande computer en processor namen zijn geregistreerde handelsnamen van hun respectievelijke eigenaren. Ze zijn gebruikt zonder toestemming.